Het mkb heeft - door haar sterke binnenlandse oriëntatie - veel last van een dalende consumptie, een overheid die minder inkoopt bij het bedrijfsleven en een afname van de investeringen. Hierdoor blijft in 2012 de ontwikkeling van de afzet van het mkb sterk achter bij die van het grootbedrijf. Dit blijkt uit het onderzoek Kleinschalig Ondernemen van Panteia/EIM.

Dit jaar zal de afzet van het mkb met 1,75% afnemen. In het grootbedrijf zal de krimp beperkt blijven tot 0,5%. In 2013 wordt een licht herstel van het Nederlandse bedrijfsleven verwacht. Dan zal de afzet van het mkb met 1% kunnen groeien, maar zal nog steeds achterblijven bij het grootbedrijf.

Sterke afzetdaling in de bouw en de detailhandel
Sectoren die sterk op de binnenlandse markt zijn georiënteerd staan in 2012 flink onder druk. Vooral het mkb in de bouw zal met 6,5% in 2012 sterk krimpen. Hoewel de onderhoudsuitgaven niet noemenswaardig afnemen, is er wel een sterk gebrek aan investeringen in nieuwbouwwoningen en bedrijfspanden. De financieringsproblemen van woningbouwcoöperaties versterken deze ontwikkeling. Voorlopig wordt nog geen herstel van de woning- en kantorenmarkt verwacht. Dit betekent dat ook in 2013, met een verwachte groei van 0,75%, nog geen herstel van betekenis zal inzetten. De afzet in de detailhandel zal in 2012 met 1,5% krimpen. Door een gebrek aan verhuisbewegingen wordt er minder uitgegeven aan doe- het zelf artikelen en woninginrichting. Ook op kledingaankopen is de consument aan het besparen. In 2013 wordt een verdere daling van de afzet van de detailhandel met 1,25% verwacht. Deze verdere daling hangt nauw samen met de stijging van het hoge btw-tarief naar 21%.

Bescheiden mkb-herstel in 2013 door meer export
Ook volgend jaar zullen de binnenlandse bestedingen onder druk blijven staan. Alleen de uitvoer zal in 2013 toenemen. Hierdoor zal het mkb in 2013 slechts bescheiden kunnen herstellen met een afzetgroei van 1%. Door de exportgerichtheid van de groothandel en industrie zullen deze twee sectoren het afzetherstel van het Nederlandse bedrijfsleven moeten inluiden. In 2013 kan de groothandel met 2,25% groeien, de industrie met 1,5%.

Werkgelegenheid neemt in het mkb in 2012 en 2013 af
Nadat de werkgelegenheid in 2011 nog iets is toegenomen, zal de werkgelegenheid in 2012 met ruim 25 duizend personen afnemen. Dit komt overeen met een daling van 0,75%. In het grootbedrijf blijft de daling beperkt tot 0,5%. Gebrek aan vraag, maakt dat het aantal opdrachten voor zelfstandigen doet afnemen. Het aantal zelfstandigen zal in 2012 met 0,5% afnemen. Zeker in de bouw en zakelijke dienstverlening staat de vraag naar diensten van zelfstandigen sterk onder druk. Als gevolg van de sombere afzetperspectieven van het mkb zal in 2013 de werkgelegenheid in het mkb met 37 duizend personen afnemen. Dit komt overeen met een daling van 1%.

• Kleinschalig Ondernemen 2012